O funduszach

■ Fundusze przedakcesyjne
Fundusze przedakcesyjne były to środki bezzwrotnej pomocy finansowej, które Unia Europejska udzielała państwom kandydującym. Ich zadaniem było przygotowanie Polski do członkostwa w Unii Europejskiej, jak również wyrównanie różnic gospodarczych. Do 1 maja 2004 roku funkcjonowały 3 fundusze:

1) PHARE
Program ten miał na celu zmniejszanie opóźnień i nierównomierności rozwoju regionów poprzez promowanie aktywności gospodarczej, rozwiązywanie problemów społecznych związanych z rynkiem pracy, restrukturyzację oraz rozwój infrastruktury. Program był realizowany w czterech edycjach: 2000, 2001, 2002, 2003.
2) ISPA
Program ISPA powstał celu zapewnienia pomocy w zakresie gospodarczym i społecznym poprzez współfinansowanie dużych projektów inwestycyjnych w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego oraz rozwoju transportu oraz umożliwiały ujednolicenie warunków wykorzystania tych sieci).
3) SAPARD
Program SAPARD został uruchomiony ze względu na niedostatecznie szybki rozwój gospodarczy na obszarach wiejskich wszystkich państw kandydujących. Ze środków SAPARD finansowane są także inwestycje w rolnictwie i przemyśle spożywczym. Z programu SAPARD mogły korzystać gminy (drogi, oczyszczalnie ścieków), rolnicy (modernizacja gospodarstw rolnych), przedsiębiorstwa (dostosowanie produkcji żywności do norm UE, tworzenie nowych miejsc pracy).

■ Fundusze Strukturalne
Lata 2004-2006 były pierwszym okresem kiedy Polska miała szansę korzystać z funduszy strukturalnych - instrumentów finansowych Unii Europejskiej służących modernizacji i restrukturyzacji gospodarki naszego kraju. Ich celem było zwiększenie spójności ekonomicznej i społecznej Unii. W tym czasie istniały cztery fundusze realizujące politykę spójności Unii Europejskiej:

■ Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego finansujący działania na rzecz: rozwoju infrastruktury, inwestycje sprzyjające tworzeniu nowych miejsc pracy, lokalne projekty rozwoju, środki pomocowe dla małych i średnich przedsiębiorstw.
■ Europejski Fundusz Społeczny - finansujący działania na rzecz integracji zawodowej osób bezrobotnych i osób o niskich szansach na rynku pracy, szkolenia oraz projekty sprzyjające podnoszeniu kwalifikacji zawodowych i tworzeniu nowych miejsc pracy.
■ Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej Sekcja Orientacji finansujący działania na rzecz rozwoju terenów rolnych oraz pomocy rolnikom, w szczególności z regionów o słabo rozwiniętej strukturze.
■ Finansowy Instrument Wsparcia Rybołówstwa finansujący działania wspierające proces modernizacji i harmonizacji struktur w sektorze rybołówstwa.

■ Fundusz Spójności
Fundusz Spójności został powołany w celu zmniejszania różnic w poziomie gospodarczo-społecznym krajów i regionów Unii Europejskiej. Różnice w poziomie ekonomicznym pojawiły się wraz z przyjmowaniem do Unii kolejnych państw członkowskich, których wyniki gospodarcze odbiegały od państw najbardziej rozwiniętych. W dalszej perspektywie zapewnienie równowagi gospodarczej i społecznej krajów członkowskich wiązało się z planami wprowadzenia unii gospodarczo-walutowej.

■ Inicjatywy Wspólnotowe
Inicjatywy Wspólnotowe są to programy pomocy bezzwrotnej przygotowane przez Unię Europejską dla określonych środowisk i grup społecznych. Funkcjonują one jedynie w krajach członkowskich. Obecnie działają cztery inicjatywy:

■ INTERREG III: promuje nadgraniczną, międzynarodową i międzyregionalną współpracę, pomyślaną jako partnerstwo ponad granicami, mającą na celu zrównoważony i harmonijny rozwój obszarów położonych przy granicach państw lub regionów.
■ URBAN II: koncentruje się na wspieraniu nowych strategii na rzecz ekonomicznej i społecznej odnowy obszarów miejskich zagrożonych lub dotkniętych zjawiskami bezrobocia strukturalnego i przejawami patologii społecznej.
■ EQUAL: promuje i wspomaga międzynarodową współpracę, prowadzącą do eliminacji dyskryminacji oraz wszelkich barier utrudniających dostęp do rynku pracy.
■ LEADER+: ma na celu wspieranie działań innowacyjnych na rzecz rozwoju stref wiejskich, w celu wypracowania nowych, lokalnych strategii zrównoważonego rozwoju.


Programy pomocowe finansowane z Funduszy Europejskich w latach 2007-2013

Pomoc finansowa z Funduszy Europejskich, z której Polska będzie korzystała w latach 2007-2013, będzie przyznawana w ramach poszczególnych programów pomocowych (tzw. programy operacyjne), które stanowią narzędzia realizacji Narodowej Strategii Spójności.

Każdy z programów pomocowych określa, na jakie typy różnorodnych przedsięwzięć przewiduje się udzielanie wsparcia finansowego, a jednocześnie określa podmioty, które chciałyby ubiegać się o dotacje.

Podmioty zainteresowane uzyskaniem dotacji z Funduszy Europejskich w ramach Narodowej Strategii Spójności będą mogły ubiegać się o dofinansowanie z następujących programów pomocowych:

■ Program Infrastruktura i Środowisko
■ Program Kapitał Ludzki
■ Program Innowacyjna Gospodarka
■ Program Rozwój Polski Wschodniej
■ Program Pomoc Techniczna 2007-2013
■ Programy współpracy międzynarodowej i międzyregionalnej

Ponadto, poza ww. wymienionymi programami, każde polskie województwo posiada własny regionalny program rozwoju (tzw. regionalny program operacyjny), w ramach którego o dotacje Unii Europejskiej mogą ubiegać się podmioty z danego województwa.

Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej

CELE PROGRAMU
Celem głównym Programu jest: „przyspieszenie tempa rozwoju społeczno – gospodarczego Polski Wschodniej w zgodzie z zasadą zrównoważonego rozwoju”.

Cel główny Programu osiągany będzie przez realizację celów szczegółowych, którymi są:
■ Stymulowanie rozwoju konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy.
■ Zwiększenie dostępu do Internetu szerokopasmowego w Polsce Wschodniej.
■ Rozwój wybranych funkcji metropolitalnych miast wojewódzkich.
■ Poprawa dostępności i jakości powiązań komunikacyjnych województw Polski Wschodniej.
■ Zwiększenie roli zrównoważonej turystyki w gospodarczym rozwoju makroregionu.
■ Optymalizacja procesu wdrażania PO Rozwój Polski Wschodniej.

W ramach PO RPW będą realizowane projekty o kluczowym znaczeniu dla rozwoju społeczno-gospodarczego pięciu województw Polski Wschodniej. Finansowane będą przede wszystkim inwestycje w zakresie infrastruktury wspierającej działalność naukową i badawczą oraz zakładające modernizację miejskich lub regionalnych systemów komunikacyjnych, a także realizowane będą przedsięwzięcia zwiększające atrakcyjność inwestycyjną i turystyczną tego obszaru.

OBSZARY WSPARCIA W RAMACH PROGRAMU

Oś priorytetowa I: Nowoczesna gospodarka
I.1. Infrastruktura uczelni
I.2. Wsparcie powstawania i dokapitalizowanie instrumentów inżynierii finansowej
I.3. Wspieranie innowacji
I.4. Promocja i współpraca

Oś priorytetowa II: Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego
II.1. Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej

Oś priorytetowa III: Wojewódzkie ośrodki wzrostu
III.1. Systemy miejskiego transportu zbiorowego
III.2. Infrastruktura turystyki kongresowej i targowej

Oś priorytetowa IV: Infrastruktura transportowa
IV.1 Infrastruktura drogowa

Oś priorytetowa V: Zrównoważony rozwój potencjału turystycznego
opartego o warunki naturalne
V.1. Promowanie zrównoważonego rozwoju turystyki
V.2. Trasy rowerowe

Oś priorytetowa VI: Pomoc techniczna
VI.1. Wsparcie procesu wdrażania oraz promocja Programu

KTO MOŻE UZYSKAĆ DOTACJE

W ramach Programu Rozwój Polski Wschodniej projekty realizować będą:
■ szkoły wyższe;
■ jednostki samorządu terytorialnego oraz związki i stowarzyszenia z ich udziałem;
■ jednostki naukowe, w tym podstawowe jednostki organizacyjne szkół wyższych;
■ jednostki badawczo-rozwojowe, w tym jednostki Polskiej Akademii Nauk;
■ przedsiębiorcy;
■ organizacje pozarządowe;
■ Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad;
■ instytucje ważne dla regionów z punktu widzenia rozwoju regionalnego, w tym:
- urzędy statystyczne, biura planowania przestrzennego;
- organizacje turystyczne;
- instytucje otoczenia biznesu i innowacji (agencje i fundacje rozwoju regionalnego i lokalnego, kluby biznesu, centra obsługi inwestorów, izby gospodarcze, centra transferu technologii, parki technologiczne, parki przemysłowe; inkubatory przedsiębiorczości);
■ Instytucja Zarządzająca Programem oraz Instytucja Pośrednicząca i inne instytucje wyznaczone do wdrażania Programu;
■ organy administracji rządowej.

Opracowano na podstawie Portalu Funduszy Strukturalnych www.funduszestrukturalne.gov.pl

■ WAŻNE LINKI:

• www.funduszestrukturalne.gov.pl - portal funduszy strukturalnych, programy wsparcia z unijnych funduszy strukturalnych
• www.mrr.gov.pl - Ministerstwo Rozwoju Regionalnego
• www.parp.gov.pl - Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
• www.lawp.lubelskie.pl - Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości
• www.lfr.lublin.pl - Lubelska Fundacja Rozwoju
• www.fundacja.lublin.pl - Fundacja Rozwoju Lubelszczyzny
• www.lubelskie.pl/fundusze - Serwis informacyjny Urzędu Marszałkowskiego w Lublinie
• www.ukie.gov.pl - Urząd Komitetu Integracji Europejskiej